بسم الله الرحمن الرحيم

بررسی کتب خطّی يا قديمه وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ايران؛ عليرضا سالاری، مؤسّسه چاپ و انتشارات وزارت امور خارجه، چاپ اول 1377ش.

در همان سال­هايی که اين فهرست منتشر گرديده بود، نگارنده در کمال استعجال چند تذکر و اصلاحيه­­ بر ذيل اين فهرست در گوشه­ای يادداشت نموده بود، هر چند فهرست مذکور احتياج به نقد و بررسی بيش­تری دارد؛ به هر تقدير به نظر نمی­رسد که انتشار و درج همين آگاهی­های اندک هم، خالی از فايده باشد.

1. صفحه3، لوامع الأنوار فی معرفة الأئمّة الأطهار عليهم السلام: نام مؤلّف <احمد بن سلطان علی هروی> ثبت شده که صحيح آن <ابوالحسن علی بن حسین زواره­ای> است؛ (رک. الذريعة: ج18، ص361).

2. صفحه8، نام کتاب الکافی یمین: ثبت شده که صحیح آن الکافیة است؛ (رک. کشف الظنون: ج2، ص1370).

3. صفحه8، المصباح: نام مؤلّف <عبدالقادر بن عبدالرحمن جرجانی> ثبت شده است که صحیح آن <ناصر بن عبدالسیّد مطرّزی> است؛ (رک. کشف الظنون: ج2، ص1708).

4. صفحه8، العوامل: نام کوچک مؤلّف <عبدالقادر> ثبت شده که صحیح آن <عبدالقاهر> است؛ (رک. کشف الظنون:ج2، ص1179).

5. صفحه9، نام اثر جامع عباسی ثبت شده و صحیح آن تتمیم جامع عباسی است که از ساوجی است؛ (رک. الذریعة: ج3، ص340).

6. صفحه12، جنّة الواقیة و الجنّة الباقية: نام مؤلّف نامعلوم ثبت شده که از شيخ تقی الدین ابراهیم کفعمی است؛ (رک. الذریعة: ج5، ص161).

7. صفحه17، مرآة العارفین فی ملتمس إمام زين العابدین، ... صحيح آن مرآة العارفین و مظهر الکاملین فی ملتمس زین العابدین است؛ (رک. ایضاح المکنون: ج2، ص460).

8. صفحه18، نام کتاب به صورت: کتاب الألف در لغت عرب، ثبت شده که صحیح آن الصحاح فی اللغة است؛ (رک. کشف الظنون: ج2، ص1071).

9. صفحه20، رسالة الشمسيّة: مؤلّف آن <نجم الدين عمر بن علی کاتبی قزوینی> است؛ (رک. کشف الظنون: ج2، ص1063).

10.  صفحه21، شرح بر عقائد شیخ عمر النسفی: مؤلّف نامعلوم ثبت شده که از سعدالدين مسعود بن عمر تفتازانی است؛ (رک. فهرست مکتبه مرعشيه: ج3، نسخه­ی شماره­ی 993).

11.  صفحه21، اخلاق ناصری: مؤلّف آن <ناصر خسرو>! ثبت شده که صحیح آن <خواجه نصیرالدين محمّد بن محمّد طوسی> است؛ (رک. کشف الظنون: ج1، ص38).

12.  صفحه45، شرح بر الفیه ابن مالک: نام صحیح آن البهجة المرضیّة از مولی جلال سيوطی است؛ (رک. کشف الظنون: ج1، ص259).

13.  صفحه 46، رساله توضیح المسائل: مؤلّف آن <شیخ انصاری> ثبت شده که صحیح آن رساله سؤال و جواب تأليف <حجة الاسلام محمّدباقر شفتی اصفهانی> است؛ (رک. فهرست مکتبه مرعشیّه: ج18، نسخه­ی شماره­ی 7000).

14.  صفحه47، منهاج المؤمنين: نام مترجم شايد مولی عبدالله رستمداری بوده باشد؛ (رک. الذريعة: ج23، ص177).

15.  صفحه56، شرح الفیه: جمال الدين سیوطی، صحیح آن البهجة المرضيّة از مولی جلال سيوطی است؛ (رک. کشف الظنون: ج1، ص259).

16.  صفحه69، مختصر نافع: مؤلّف آن <گل محمّد بن عبدالعلی>! ثبت شده است، صحیح آن <محقق حلّی، نجم الدین ابوالقاسم جعفر بن حسن حلّی> است؛ (رک. الذريعة: ج20، ص213).

17.  صفحه78، کتاب النجاة فی الحکمة: از بوعلی سينا است؛ (رک. الذریعة: ج24، ص56).

18.  صفحه75، رساله عملیه: نام کامل مؤلّف <سیّد حسین بن محمّد حسینی کوهکمری متوفای سال 1299 هـ .> است؛ (رک. فهرست مکتبه مرعشیه: ج14، نسخه­ی شماره­ی 2/5589).

19.  صفحه81، معالم الأصول: مؤلّف آن <ابومنصور حسن بن منصور بن زین الدین عاملی> است.

20.  صفحه227، ینابیع الإسلام: مؤلّف نامعلوم ثبت شده است، مؤلّف آن <تیزدال مسیحی> است؛ اين اثر در سال 1899م در لاهور به چاپ رسیده است؛ (رک. الذریعة: ج25، ص287).

ارسال شده توسط حسین متقی در تاريخ سه شنبه 17 مرداد 1385 ساعت 10:43 بعدازظهر (نظر بدهید)

فهرست دستنويس­های فارسی کتابخانه ملّی اتریش و آرشيو دولتی اتریش در وین: ایرج افشار، تهران مؤسسه نشر فهرستگان، 1382، 336ص.

این اثر حقیقتاً یکی از بهترین­ فهرست های موجود است که هم از حیث قالب و هم از نظر محتوا به نحو احسن از سوی مؤلّفی برجسته همچون آقای افشار فهرستنگاری فنی شده و نیز صفحه بندی بسیار جذاب و زیبای آقای رحیمی ریسه که انصافاً هنر و ظرافت در آن در هم آمیخته که لازم است همینجا به هر دو بزرگوار دست مریزاد بگویم. حقیر این فهرست را در همان زمان انتشار، خریداری کرده و بنا به تعبیر خود استاد افشار مطالعه آن ساعتهایی از وقتم را خوش کرد. چند یادداشت مختصر در همان زمان بر حاشیه فهرست مذکور نوشته بودم که چند روز پیش به مناسبتی آنها را دیدم و مفید دانستم که در این وبلاگ ارزشمند جهت اطلاع  و استفاده سایر دوستان عزیز درج کنم:

[... ادامه مطلب]

ارسال شده توسط حسین متقی در تاريخ سه شنبه 27 تير 1385 ساعت 9:33 قبل‏ازظهر (نظر بدهید)

 اين نوشتار را با طرح پيش­درآمدي در باره­ جايگاه و بايسته­هاي پژوهش و تحقيق در حوزه­هاي علميّه آغاز مي­كنيم، سپس به حول و قوّه الهي در ادامه به مبحث اصلي، خواهيم پرداخت. با تحوّلات بنياديني كه در ساختار اداره كشور بعد از پيروزي انقلاب اسلامي، پديد آمد و به تبع آن اقبال و رويكردي كه از سوي ملل مسلمان در گستره جهاني، نسبت به آگاهي از انديشه­هاي ناب اسلامي ـ شيعي بوجود آمده، به طور ملموس و عيني رسالت بسيار سنگين و اساسي حوزه­هاي علميّه، در امّ القراي جهان اسلام، يعني شهر مذهبي قم، كاملاً محسوس مي­گردد؛ البته در حوزه­هاي مختلف ديني ما انصافاً پژوهه­هاي خوب و ارزشمندي را شاهد بوديم كه حقيقتاً شايسته و در خور تقدير و تشكّر عميق هستند، ليكن همانگونه منصفان معترفند حقيقتاً اين پژوهش­ها از نظر كيفي و كمّي با­ آهنگ عطش ميليون­ها انسان آزاده، از اقوام متنوّع و ملل مسلمان در سراسر جهان، نسبت به آگاهي از داده­ها و انديشه­هاي متعالي اسلامي و شيعي، با روند نسبتاً ناكارآمد و نامتجانس در پروسه­ پژوهش و تحقيق در متون ناب اسلامي موجود در حوزه­هاي علميّه، هماهنگي، تناسب و همگوني منطقي و عقلايي ندارد؛ البته اين ناكارآمدي نسبي در بخش كيفيّت پژوهش مي­تواند دلايل متعددي داشته باشد.

[... ادامه مطلب]

ارسال شده توسط حسین متقی در تاريخ شنبه 17 تير 1385 ساعت 1:00 قبل‏ازظهر (نظر بدهید)

بسم الله الرحمن الرحیم

تردیدی نیست که نسخه های خطی به جهت جایگاه منحصر بفردی که دارند، در سال­ های اخیر مورد توجّه خاصی قرار گرفته و هر از چندگاهی اخبار مربوط به این مواریث کهن پیشینیان در سایت های خبری با اشتیاق دنبال شده و منعکس می گردد. البته تقریباً تمام اخباری که نسبت به دستنویس ها در این خبرگزاری ها پوشش داده می شود عمدتاً با یک برداشت سطحی و غیر منطقی همراه است که بخشی ناشی از عدم آگاهی و درک صحیح خبرنگاران از ماهیت نسخه های خطی و جایگاه آن بوده و بخش دیگر هم به عدم کنترل نهایی از صحت و سقم این اخبار از سوی مدیران مسؤول این خبرگزاری ها بر می گردد. برای نمونه در این نوشتار چهار خبر را مرور و به بررسی اجمالی آن ها می پردازیم:

[... ادامه مطلب]

ارسال شده توسط حسین متقی در تاريخ يكشنبه 28 خرداد 1385 ساعت 8:05 قبل‏ازظهر (نظر بدهید)