بسم الله الرحمن الرحيم

همانگونه که پيشتر اشاره گرديد، موضوع نسخ خطي فارسي در خارج از کشور عموما و در ترکيه خصوصا، بايستي در قالب يک طرح منطقي و اصولی از سوي اولياي متخصص در ادبيات فارسي دنبال شود، ليکن به نظر ميرسد شايد تا آن زمان، همين يادداشتهاي پراکنده از نسخ فارسي ترکيه نيز بتواند براي پژوهشگران متون کهن مايه دستگرمي باشد.

1. در مجموعه عاطف افندي، نسخه شماره  2784، جنگي است با کتابت 1003هـ داراي موضوعات متنوع از فقه، حديث، شعر، تصوف به زبانهای عربي، فارسي و ترکي. برگهاي 31-36 اشعاري به فارسي از شاعري متخلص به قاسمي و قاسم (ظاهرا به خط شاعر) با مطلع:

نشان عاشقي چبود اگر داري يقين داني/ وداع جان و دل گفت بترک مال و ...

قاسم اگر آن خواجه شد اين مير چه باشد/ تو بنده باش که کار تو غلاميست

يا براي نمونه در برگ 115-116 يک مثنوي ناشناخته آمده است که آغاز آن چنين است:

چون نظر از ذات بيچون (؟) قديم/ بر صفات خويشتن بودش مقيم

ديد درويش سر اندر جيب دلق/ ... (؟) بر ... (؟) فارغ ز خلق

يا در برگ 134ب، ملاقات شيخ صفي اردبيلي با سعدي ..

2. در مجموعه عاطف افندي، نسخه شماره 1494 که مثنوي مولاناست، در برگ 311-327 آن يک فرهنگ لغات مثنوي و مفاهيم آن آمده است که آغاز آن چنين است: <اين کلمه چند است از لغتهاي مثنوي و بينات معنوي که مصباح ظلام و هم و شبهت ... باب الالف اجتباء برگزيدن ....>.

3. مجموعه عاطف افندي، نسخه شماره 2799 مشحون از اشعار فارسي است.

4. مجموعه عاطف افندي، نسخه شماره 2793، با کتابت 919هـ برگ 50 الف به بعد داراي غزليات و ابياتي به فارسي از خواجه افندي زاده با تخلص محمد و ديگر شاعران فارسي سراي عثماني است، مطلع اين ابيات فارسي چنين است:

کردم ز دل محبت سيمين ... (؟) برون/ تا غير مهر يار نباشد در آن درون.

5. مجموعه عاطف افندي، نسخه شماره 1549 با کتابت 989هـ کتابي به فارسي در اخلاق و مواعظ به عنوان سمح الواعظين مؤلف ناشناخته در 224 برگ که اگر کار نشده باشد براي تصحيح مفيد است. در رقم کاتب چنين آمده است:

روزي که چرخ بر من مسکين جفا کند/ در زير خاک بند ز بندم جدا کند

يا رب نگاه دار تو ايمان آنکسي/ کين خط من به بيند و بر من دعا کند.

6. گويا در مجموعه تکه لي (؟) به شماره 456 در برگ 135 الف فايده اي درج شده بود که تلويحاً وجود کتابي با عنوان شرح الدرة الفاخرة للجامي را براي شيخ بهايي تأييد مينمود، عجالتا از وجود چنين کتاب در کتابشناسي آثار شيخ بهايي (ره) بي اطلاعم ولي نقل همين مطلب، شايد اينجا خالي از لطف نباشد: <نقل بهاء الدين العاملي صاحب الکشکول في شرحه علي الدرة الفاخرة الملقّبة بخط رحلک (کذا) للعارف بالله عبدالرحمن الجامي ... تسمية الله تعالي باعتبار تعينّه ...> نيز همانجا در ادامه گويد: <قال البهاء العاملي في الشرح المذکور الحمد هو في الحقيقة اظهار الصفات الکمالية للمحمود ...>..

تا وبنوشتي ديگر بدرود