بسم الله الرحمن الرحیم

مرا به دَلق مرقّع مبین و خوار مدار/// که باده نشئه دهد گرچه در سفال بود ...

نام این شاعر حسن بیک و نام پدرش بخشی بیک و تخلصش عتابی است، اصلش از اویماق تکلو است، مولدش در هرات بوده ولی در ری و قزوین نشو و نما یافته است و در اصفهان به شهرت رسیده است؛ وی همچنین در سال های آخر عمر خویش به هند سفر کرده و در سال 1020هـ در اجمیر هند مقتول گشته است. عتابی از شاعران دوره شاه عباس صفوی است؛ از وی مثنویاتی به نام ایرج و گیتی، سام  و پری، حدائق الازهار (در بحر حديقه سنایی)، ساقینامه (فهرست منزوی:ج3، ص2878 و الذريعة: ج12، ص111) و ... به یادگار مانده است.

[... ادامه مطلب]

ارسال شده توسط حسین متقی در تاريخ جمعه 30 تير 1385 ساعت 9:24 قبل‏ازظهر (نظر بدهید)

فهرست دستنويس­های فارسی کتابخانه ملّی اتریش و آرشيو دولتی اتریش در وین: ایرج افشار، تهران مؤسسه نشر فهرستگان، 1382، 336ص.

این اثر حقیقتاً یکی از بهترین­ فهرست های موجود است که هم از حیث قالب و هم از نظر محتوا به نحو احسن از سوی مؤلّفی برجسته همچون آقای افشار فهرستنگاری فنی شده و نیز صفحه بندی بسیار جذاب و زیبای آقای رحیمی ریسه که انصافاً هنر و ظرافت در آن در هم آمیخته که لازم است همینجا به هر دو بزرگوار دست مریزاد بگویم. حقیر این فهرست را در همان زمان انتشار، خریداری کرده و بنا به تعبیر خود استاد افشار مطالعه آن ساعتهایی از وقتم را خوش کرد. چند یادداشت مختصر در همان زمان بر حاشیه فهرست مذکور نوشته بودم که چند روز پیش به مناسبتی آنها را دیدم و مفید دانستم که در این وبلاگ ارزشمند جهت اطلاع  و استفاده سایر دوستان عزیز درج کنم:

[... ادامه مطلب]

ارسال شده توسط حسین متقی در تاريخ سه شنبه 27 تير 1385 ساعت 9:33 قبل‏ازظهر (نظر بدهید)

20 جمادی الثانی هر سال سالروز تولّد سیّدة نساء العالمین، بضعه رسول و زهرای بتول سلام الله علیهاست؛ ضمن تبریک این روز فرخنده، خصوصاً به بانوان فرهیخته و رهرو آن بزرگوار، تعداد اندکی دستنویس هم که مرتبط با آن بزرگوار است و طی سالهای گذشته به اختصار از لابلای فهرست ها یادداشت نموده ام اینجا درج می گردد[1] تا که قبول افتد و چه در نظر آید:

[... ادامه مطلب]

ارسال شده توسط حسین متقی در تاريخ شنبه 24 تير 1385 ساعت 9:34 قبل‏ازظهر (نظر بدهید)

[... ادامه مطلب]

ارسال شده توسط حسین متقی در تاريخ جمعه 23 تير 1385 ساعت 9:35 قبل‏ازظهر (نظر بدهید)

بسم الله الرحمن الرحیم

قدیماً هنگام تورق برخی فهرست ها، جسته گریخته چند نسخه خطی مربوط به فیروزاباد و مجدالدین فیروزابادی صاحب القاموس یادداشت نموده بودم که به نظر درج آن بی فایده نیست شاید پژوهشگری را به کار آید:

1.       در کتاب الذخائر الشرقیة (تأليف گورگیس عواد): ج6, ص165 اثری  با عنوان: رسالة باسم الملک الناصر فی الرد علی المعترضین علی الشیخ محیی الدین بن العربی للفیروزابادی دیده شد که نسخه اش دز فهرست دارالکتب الظاهریه (دمشق تأليف حبیب زیات) ص50 معرّفی شده است.

[... ادامه مطلب]

ارسال شده توسط حسین متقی در تاريخ پنجشنبه 22 تير 1385 ساعت 9:23 قبل‏ازظهر (نظر بدهید)

بسم الله الرحمن الرحیم

      نسخه هاي خطي و پرداختن به امور تنظيم و رده بندي آنها بر اساس تعاريف و تقسيم بندي هايي كه نسبت به همه ي علوم جهان، صورت پذيرفته، تحت عنوان دانش ‹كتابداري و اطلاع رساني› گنجانده شده است. حال با توجّه به گستردگي آثار و موادّ كتابخانه اي (كتاب ها، نقشه ها، لوح هاي فشرده CD، صفحه هاي گرامافون، اسناد، نوارهاي كاست صوتي و تصويري، ميكروفيلم ها و ...) كه  همگي  در حوزه ي تكفل اين دانش تعريف و محسوب مي گردند؛ و اينكه اين دانش كه خاستگاهش غرب و براساس آثار وجودي و نوع نگرش و افكار و دانش ِ خود آنها شكل گرفته و تحوْل يافته است، نسخه هاي خطي ِ مشرق زمينيان، در اين علم يك جايگاه و مكانتي حاشيه اي دارند؛

[... ادامه مطلب]

ارسال شده توسط حسین متقی در تاريخ دوشنبه 19 تير 1385 ساعت 9:39 قبل‏ازظهر (نظر بدهید)

بسم الله الرحمن الرحیم

گسترش بسترهاي متعدّد علوم و پيدايش افق هاي جديد در آن، نتيجه ي قهري به هم پيوستگي آن هاست؛ يا به تعبير ديگر از تضارب انديشه ها، كه نماد عيني آن ها كتاب ها هستند، زمينه هاي پيدايش، بروز و ظهور آثار جديدي در پهنه ي فرهنگي اقوام و ملّيّت ها را فراهم مي سازند. تأثير پذيري آثار از يكديگر، تأثيرگذاري آن ها به همديگر و به هم پيوستگي آن ها چيزي نيست كه بخواهيم براي آن  به دليل و برهان متوسّل شويم، چرا كه بر اساس گفته ي حكما: "أدلّ دليل علي شيء وقوعه" است.

[... ادامه مطلب]

ارسال شده توسط حسین متقی در تاريخ دوشنبه 19 تير 1385 ساعت 9:31 قبل‏ازظهر (نظر بدهید)

 اين نوشتار را با طرح پيش­درآمدي در باره­ جايگاه و بايسته­هاي پژوهش و تحقيق در حوزه­هاي علميّه آغاز مي­كنيم، سپس به حول و قوّه الهي در ادامه به مبحث اصلي، خواهيم پرداخت. با تحوّلات بنياديني كه در ساختار اداره كشور بعد از پيروزي انقلاب اسلامي، پديد آمد و به تبع آن اقبال و رويكردي كه از سوي ملل مسلمان در گستره جهاني، نسبت به آگاهي از انديشه­هاي ناب اسلامي ـ شيعي بوجود آمده، به طور ملموس و عيني رسالت بسيار سنگين و اساسي حوزه­هاي علميّه، در امّ القراي جهان اسلام، يعني شهر مذهبي قم، كاملاً محسوس مي­گردد؛ البته در حوزه­هاي مختلف ديني ما انصافاً پژوهه­هاي خوب و ارزشمندي را شاهد بوديم كه حقيقتاً شايسته و در خور تقدير و تشكّر عميق هستند، ليكن همانگونه منصفان معترفند حقيقتاً اين پژوهش­ها از نظر كيفي و كمّي با­ آهنگ عطش ميليون­ها انسان آزاده، از اقوام متنوّع و ملل مسلمان در سراسر جهان، نسبت به آگاهي از داده­ها و انديشه­هاي متعالي اسلامي و شيعي، با روند نسبتاً ناكارآمد و نامتجانس در پروسه­ پژوهش و تحقيق در متون ناب اسلامي موجود در حوزه­هاي علميّه، هماهنگي، تناسب و همگوني منطقي و عقلايي ندارد؛ البته اين ناكارآمدي نسبي در بخش كيفيّت پژوهش مي­تواند دلايل متعددي داشته باشد.

[... ادامه مطلب]

ارسال شده توسط حسین متقی در تاريخ شنبه 17 تير 1385 ساعت 1:00 قبل‏ازظهر (نظر بدهید)

بسم الله الرحمن الرحيم

      به نظر مي رسد تنوع و تكثر علوم گوناگون بشري و توسعة شاخه ها و جزئيات آن، كه فرايند تحليل ها و پردازش هاي متنوع از علوم، با بهره گيري از ابزار آلات نوين  و پيشرفتة جهاني و گسترش و انتشار (اطلاع رساني) سريع دستاوردهاي نوين علمي در مجامع جهاني از طريق ابر رسانه هايي همانند اينترنت و غيره مي باشد؛ پيام آور اين واقعيت اجتناب ناپذير و ضرورت انكار ناپذير است كه پاسداران و حاكمان معنوي جهان اسلام، يعني مفسران، دانشمندان و پژوهشگران موضوعات متنوع و محققان مطالعات اسلامي نيز بايد با تجديد نظر در آهنگ و نوع نگرش ها، روش ها، ابزارها، رسانه ها و نيز راهكارهاي ارائة محصولات و فرآورده هاي علمي و فكري خويش همانند آثار تأليفي، نسبت به موضوعات گوناگون اسلامي، همچون تفسير قرآن كريم را، مطابق و هماهنگ با گسترش علوم و روش هاي متنوع طرح و ارائة مباحث در مجامع علمي امروزين و به اصطلاح به هنگام سازند.                         

[... ادامه مطلب]

ارسال شده توسط حسین متقی در تاريخ شنبه 17 تير 1385 ساعت 12:52 قبل‏ازظهر (نظر بدهید)

بسم الله الرحمن الرحيم

اطلاع رساني، به مفهوم دقيق خود، گرچه در قالب هايي مانند فهرست و ...، در همه دوره هاي تاريخي وجود داشته، ليكن با تعريف ها و برداشت هاي امروزي در گستره ي جهاني، حداقلّ در كشور ما ايران يك مفهوم جديد و به تعبير ديگر واژه ي غريب و مظلومي است؛ همه ي متخصّصين امر بر اين نظر متفقند كه براي ايجاد يك اثر و يك پژوهه، اطلاع رساني به عنوان نقطه ي آغازين، يك امر اجتناب ناپذير و ضرورتي انكار ناپذير است؛ حال به عنوان نمونه اگر پژوهشگري در داخل كشور قصد داشته باشد اثري را تأليف يا نسخه اي را تحقيق و تصحيح كند، براي دسترسي به آگاهي ها و اطلاعات خود در زمينه ي موضوع تحقيق خويش چه مجاري و طرقي و به چه مصادر ومنابعي بايد مراجعه كند؟ از كجا بفهمد كه كسي روي اين اثر يا موضوع پژوهشي انجام داده يا نه؟ آيا منبع خاصي براي اطلاع رساني چنين موضوعي وجود دارد كه چنين انتظاري را برآورده سازد؟

[... ادامه مطلب]

ارسال شده توسط حسین متقی در تاريخ دوشنبه 12 تير 1385 ساعت 7:20 قبل‏ازظهر (نظر بدهید)

بسم الله الرحمن الرحيم

شخصيّت ِ فلكي، رياضي، هيوي، فلسفي، كلامي، ... و در يك گزينه شخصيّت ِ بي نظير، برجسته و جهاني «خواجه نصيرالدين محمّد بن محمّد بن حسن طوسي» (درگذشته سال 672هـ.)، يك شخصيّت بسيار استثنايي و منفرد در تاريخ اين مرز و بوم بوده است، كه هر چه در باره اش نوشته و گفته شود، بسيار هم كم و اندك است و حقيقتاً  نمي توان توصيفي در خور و شأن وجودي چنين فرد بارز و توانايي، كه بي ترديد هم خودش و هم تك تك آثارش بر تارك علم و دانش درجهان مي درخشند، ارائه داد. در باره ي اين شخصيّت منحصر به فرد تاريخ ايران زمين، آثار چندي، همچون: اثر تأليفي آقاي مدرّس رضوي، نوشته شده، كه مفيد ولي به هيچ روي كافي و وافي نيستند؛ از آن جايي كه پرداختن به تمام خدمات و پژوهه هاي وي حقيقتاً از توان فردي خارج است، سزاوار است با تأسيس لجنه اي با عنوان: مؤسسه ي خواجه نصير شناسي، گروهي پژوهشگر توانا و صاحب قلم، نسبت به احياي آثار متنوّع علمي ايشان، و ساير خدمات وي بپردازند. 

[... ادامه مطلب]

ارسال شده توسط حسین متقی در تاريخ شنبه 10 تير 1385 ساعت 1:52 قبل‏ازظهر (نظر بدهید)